ابهام در قیمتگذاری پلتفرمهای آنلاین طلا؛ طلایی که یک میلیون تومان ارزانتر فروخته میشود از کجا میآید؟
گزارش اختصاصی عصرنما از یک پرسش مهم در بازار طلای آنلاین؛ اختلاف محسوس قیمتها در کنار هشدار پلیس فتا درباره خالیفروشی، بار دیگر ضرورت شفافیت در نحوه فعالیت پلتفرمهای فروش طلا را مطرح کرده است.
عصرنما | بازار طلا ـ رشد قیمت طلا و کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده خرید آنلاین و حتی چندصد هزار تومانی طلا به یکی از روشهای سرمایهگذاری خرد تبدیل شود. اما همزمان با افزایش تعداد کاربران این بازار، پرسشهایی درباره نحوه قیمتگذاری، پشتوانه طلای فروختهشده و میزان نظارت بر برخی پلتفرمها مطرح شده است.
یکی از تازهترین موارد، ویدئویی است که از سوی یک فعال بازار طلا منتشر شده و در آن، قیمت نمایشدادهشده در یک پلتفرم فروش آنلاین طلا با قیمت بازار مقایسه میشود.
اختلاف یک میلیون تومانی؛ ماجرا چیست؟
براساس این ویدئو، در لحظهای که قیمت هر گرم طلا در بازار حدود ۲۳ میلیون و ۳۶۶ هزار تومان اعلام میشود، قیمت فروش طلا در پلتفرم مورد بررسی حدود یک میلیون تومان پایینتر نمایش داده شده است.
این اختلاف قیمت به خودی خود اثباتکننده تخلف نیست؛ زیرا تفاوت در زمان بهروزرسانی قیمت، نوع محصول، عیار، کارمزد، اسپرد خرید و فروش یا مدل معاملاتی پلتفرم میتواند باعث تفاوت نرخ شود.
اما هنگامی که فاصله قیمت یک پلتفرم با نرخ متعارف بازار قابل توجه میشود، یک سؤال اساسی برای خریدار به وجود میآید:
پلتفرم چگونه قادر است طلایی را که در بازار با نرخ بالاتری معامله میشود، به شکل محسوسی ارزانتر بفروشد؟
شفافسازی درباره نحوه کشف قیمت و پشتوانه معاملات میتواند پاسخ این ابهام را روشن کند.
بازار طلا نرخ قابل استعلام دارد؛ چرا قیمتها متفاوت است؟
بازار طلا برخلاف بسیاری از کالاها بازاری با قیمتهای لحظهای و قابل استعلام است و فعالان صنفی و منابع تخصصی، نرخهای آن را بهصورت مستمر اعلام میکنند.
بنابراین انتظار میرود پلتفرمهای فروش آنلاین نیز مبنای محاسبه قیمت خرید و فروش، میزان کارمزد و فاصله نرخ خرید و فروش خود را بهصورت شفاف در اختیار مشتری قرار دهند.
موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که کاربر با تصور خرید طلا، وجه خود را در اختیار یک پلتفرم قرار میدهد؛ در چنین شرایطی مشتری باید بداند در مقابل پول پرداختشده، چه میزان طلای واقعی و با چه سازوکاری برای او تأمین و نگهداری شده است.
هشدار پلیس فتا؛ ۵۰۸ پرونده طی سه سال
نگرانی درباره بازار آنلاین طلا تنها به اختلاف قیمتها محدود نیست. سرهنگ خالقی، معاون پلیس فتا، اخیراً اعلام کرده است که طی سه سال گذشته ۵۰۸ پرونده در حوزه جرایم کلاهبرداری مرتبط با پلتفرمهای آنلاین طلا تشکیل شده است.
او البته تأکید کرده که این تعداد پرونده در مقایسه با حجم فعالیت این بازار لزوماً رقم بالایی نیست و حدود ۶۰ درصد پروندهها نیز با احراز هویت مناسب و استفاده از سامانههای تشخیص تقلب قابل پیشگیری بودهاند.
معاون پلیس فتا در عین حال از پرونده یک پلتفرم خبر داده که به دلیل خالیفروشی جمعآوری شده و به گفته او، حدود ۲۰۰ هزار مورد خالیفروشی در آن وجود داشته است.
براساس گزارشهای بعدی، پرونده مورد اشاره مربوط به پلتفرمی است که فعالیت آن متوقف شده و نباید این پرونده را به تمام پلتفرمهای قانونی و فعال بازار آنلاین طلا تعمیم داد.
«خالیفروشی»؛ مهمترین نگرانی خریداران طلا
خالیفروشی زمانی به یک ریسک جدی تبدیل میشود که پلتفرم در برابر طلایی که به مشتری میفروشد، پشتوانه واقعی و کافی در اختیار نداشته باشد.
در شرایط عادی ممکن است این مسئله برای کاربر محسوس نباشد؛ اما اگر تعداد زیادی از مشتریان همزمان خواهان تحویل فیزیکی یا نقدکردن دارایی خود شوند، نبود پشتوانه کافی میتواند پلتفرم را با بحران نقدینگی و ناتوانی در ایفای تعهدات مواجه کند.
به همین دلیل، یکی از مهمترین شاخصهای اعتماد به یک پلتفرم طلا، صرفاً ظاهر اپلیکیشن، تبلیغات گسترده یا حتی قیمت پایینتر نیست؛ بلکه باید مشخص باشد طلای فروختهشده کجاست، چه نهادی موجودی آن را کنترل میکند و آیا میزان طلای موجود با تعهدات پلتفرم در برابر کاربران مطابقت دارد یا خیر.
طلای ارزانتر الزاماً فرصت خرید نیست
اختلاف قیمت میتواند در نگاه نخست برای مشتری جذاب باشد. طبیعی است که وقتی دو فروشنده یک دارایی را عرضه میکنند، خریدار به سمت گزینه ارزانتر متمایل شود.
اما در بازار داراییهایی مانند طلا، تخفیف یا اختلاف قیمت قابل توجه باید قابل توضیح باشد.
اگر اختلاف ناشی از حذف کارمزد، کمپین تبلیغاتی یا سیاست جذب مشتری است، پلتفرم میتواند سازوکار آن را شفاف اعلام کند. اگر نیز مبنای قیمتگذاری متفاوتی وجود دارد، این موضوع باید برای مشتری قابل مشاهده و قابل ارزیابی باشد.
مسئله اصلی، شفافیت است.
چند سؤال از پلتفرمهای فروش آنلاین طلا
با توجه به گسترش سریع این بازار، عصرنما معتقد است پاسخ شفاف پلتفرمهای فروش آنلاین طلا به چند سؤال میتواند بخش مهمی از نگرانی کاربران را برطرف کند:
مبنای دقیق تعیین قیمت لحظهای طلا چیست؟
چرا در برخی مواقع قیمت یک پلتفرم اختلاف قابل توجهی با نرخ متعارف بازار دارد؟
آیا به ازای تمام طلای فروختهشده به کاربران، همان میزان طلای فیزیکی بهعنوان پشتوانه نگهداری میشود؟
موجودی طلای پلتفرم توسط چه نهاد مستقلی کنترل و تأیید میشود؟
در صورت مراجعه همزمان تعداد زیادی از کاربران، امکان تحویل فیزیکی تمام طلای فروختهشده وجود دارد؟
کاربر چگونه میتواند از وجود واقعی طلایی که در حساب او نمایش داده میشود اطمینان حاصل کند؟
نظارت باید همپای رشد بازار حرکت کند
خرید آنلاین طلا میتواند دسترسی مردم به این بازار را آسانتر و امکان سرمایهگذاری با مبالغ کوچک را فراهم کند؛ بنابراین اصل فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا را نمیتوان به دلیل تخلف یا مشکل یک مجموعه زیر سؤال برد.
اما هرچه حجم پول مردم در این بازار افزایش پیدا کند، ضرورت نظارت بر پشتوانه واقعی معاملات، نحوه نگهداری طلا، سازوکار قیمتگذاری و توان پلتفرمها برای ایفای تعهداتشان نیز بیشتر میشود.
پروندههای اعلامشده از سوی پلیس فتا نشان میدهد ریسک این بازار صرفاً فرضی نیست.
اکنون پلتفرمهایی که با قیمتهایی متفاوت از نرخ متعارف بازار فعالیت میکنند نیز میتوانند با انتشار جزئیات سازوکار قیمتگذاری و پشتوانه دارایی کاربران، به این پرسش ساده پاسخ دهند:
«طلایی که ارزانتر از بازار فروخته میشود، دقیقاً چگونه تأمین میشود؟»
عصرنما آمادگی دارد توضیحات و پاسخ پلتفرمهای فعال در این حوزه را بدون دخل و تصرف منتشر کند.
پاسخ به چند سوال مهم
آیا خرید آنلاین طلا امن است؟
امنیت خرید به اعتبار پلتفرم، نحوه نگهداری پشتوانه طلا، امکان تحویل فیزیکی، شفافیت قیمتگذاری و رعایت الزامات قانونی بستگی دارد.
خالی فروشی طلا چیست؟
در این گزارش منظور از خالیفروشی، فروش طلا بدون وجود پشتوانه کافی برای تعهد ایجادشده در برابر مشتری است.
چرا قیمت طلا در پلتفرمهای آنلاین متفاوت است؟
اختلاف زمان بهروزرسانی، کارمزد، اختلاف نرخ خرید و فروش، سیاستهای تبلیغاتی و شیوه قیمتگذاری میتواند باعث تفاوت قیمت شود. اختلاف قابلتوجه نیازمند بررسی دقیقتر است.
چطور بفهمیم یک پلتفرم فروش طلا معتبر است؟
مجوزها و هویت حقوقی مجموعه، شرایط تحویل فیزیکی، نحوه نگهداری پشتوانه، کارمزدها و شرایط خرید و فروش باید پیش از واریز وجه بررسی شود.
انتهای پیام/
اشتراکگذاری: