۴ همت وام برای کارکنان ۷ بانک؛ مردم همچنان در صف ازدواج و فرزندآوری!

بررسی خبرنگار سرویس بانک و مالی عصرنما، از آمار تسهیلات پرداختی به کارکنان بانک‌ها نشان می‌دهد تنها ۷ بانک سپه، ملی، صادرات، ملت، تجارت، کشاورزی و مسکن در مجموع بیش از ۱۲۴ هزار میلیارد تومان تسهیلات به کارکنان خود پرداخت کرده‌اند؛ رقمی قابل توجه که در کنار صف‌های طولانی وام ازدواج و فرزندآوری، بار دیگر نحوه تخصیص منابع در شبکه بانکی را به یک پرسش جدی تبدیل می‌کند. آمار بانک مرکزی در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ نشان می‌داد حدود ۵۲۰ هزار متقاضی وام ازدواج و بیش از ۴۶۰ هزار متقاضی وام فرزندآوری همچنان در صف انتظار قرار داشتند. 

۱۲۴ هزار میلیارد تومان تسهیلات فقط در ۷ بانک

بررسی جدول «آمار تسهیلات پرداختی به کارکنان، مدیران و اعضای هیئت‌مدیره بانک‌ها و مؤسسات اعتباری» در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد حجم تسهیلات پرداخت‌شده به کارکنان در برخی از بزرگ‌ترین بانک‌های کشور به ده‌ها هزار میلیارد تومان رسیده است.

براساس ارقام درج‌شده در این جدول، هفت بانک نخست در مجموع حدود ۱۲۴.۴ همت، معادل ۱۲۴ هزار و ۳۸۱ میلیارد تومان تسهیلات به کارکنان خود پرداخت کرده‌اند.

اعداد فوق از «مجموع مبالغ اصل تسهیلات پرداخت‌شده به کارکنان» استخراج شده و برای خوانایی از میلیون ریال به هزار میلیارد تومان (همت) تبدیل شده‌اند.

بانک سپه در صدر؛ ۳۰.۸ همت تسهیلات کارکنان

در میان بانک‌های مورد بررسی، بانک سپه با حدود ۳۰ هزار و ۸۵۳ میلیارد تومان بیشترین میزان تسهیلات کارکنان را ثبت کرده است.

پس از سپه، بانک ملی با حدود ۲۴ هزار و ۹۱۱ میلیارد تومان در جایگاه دوم قرار دارد. فاصله این دو بانک با سایر بانک‌های فهرست نیز قابل توجه است؛ به‌طوری که مجموع تسهیلات کارکنان سپه و ملی به حدود ۵۵.۸ همت می‌رسد.

بانک صادرات با ۱۷.۱۴ همت، بانک ملت با ۱۵.۷۷ همت و بانک تجارت با ۱۳.۱۲ همت در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

روی دیگر آمار؛ صدها هزار نفر در صف وام ازدواج و فرزندآوری

این ارقام زمانی بیشتر جلب توجه می‌کند که آنها را در کنار وضعیت تسهیلات قرض‌الحسنه خانوار قرار دهیم.

عصرنما پیش‌تر در گزارشی بر مبنای آمار سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ بانک مرکزی نشان داد که نزدیک به ۶۶۰ هزار نفر برای وام ازدواج اقدام کرده بودند اما تنها حدود ۱۴۰ هزار نفر موفق به دریافت تسهیلات شده بودند؛ در نتیجه حدود ۵۲۰ هزار نفر، معادل ۷۹ درصد متقاضیان، همچنان در صف قرار داشتند. 

وضعیت وام فرزندآوری حتی نامساعدتر بود. از بیش از ۵۵۰ هزار متقاضی، حدود ۸۷ هزار نفر وام گرفته بودند و بیش از ۴۶۰ هزار نفر در صف باقی مانده بودند؛ یعنی بیش از ۸۴ درصد متقاضیان. 

بانک‌های صدرنشین وام کارکنان، در صف ازدواج هم دیده می‌شوند

نکته قابل تأمل، همپوشانی بخشی از بانک‌های دارای بالاترین تسهیلات کارکنان با بانک‌هایی است که تعداد زیادی متقاضی وام ازدواج در صف آنها قرار داشتند.

طبق آمار بانک مرکزی که عصرنما پیش‌تر منتشر کرده، در پایان سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ حدود ۱۳۶ هزار نفر در بانک ملی، ۶۰ هزار نفر در بانک صادرات، ۴۸ هزار نفر در بانک تجارت، ۴۴ هزار نفر در بانک سپه، ۳۸ هزار نفر در بانک ملت و ۲۸ هزار نفر در بانک کشاورزی در صف وام ازدواج قرار داشتند. 

یعنی شش بانک از هفت بانک صدرنشین تسهیلات کارکنان، همزمان ده‌ها هزار متقاضی وام ازدواج را نیز در صف داشته‌اند.

صادرات؛ ۱۷ همت تسهیلات کارکنان و ۱۱۴ هزار درخواست در صف

بانک صادرات یکی از نمونه‌های قابل توجه این مقایسه است.

براساس جدول تسهیلات کارکنان، حدود ۱۷.۱۴ همت تسهیلات به کارکنان این بانک پرداخت شده است. از سوی دیگر، گزارش قبلی عصرنما بر اساس آمار سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ بانک مرکزی نشان می‌داد بانک صادرات در مجموع ۱۱۴ هزار و ۷۱۱ درخواست وام ازدواج و فرزندآوری در صف داشته است؛ شامل ۶۰ هزار و ۹۴۸ درخواست ازدواج و ۵۳ هزار و ۷۶۳ درخواست فرزندآوری. 

در بانک تجارت نیز مجموع صف این دو تسهیلات ۱۰۰ هزار و ۱۱۰ درخواست و در بانک ملت ۶۸ هزار و ۹۵ درخواست گزارش شده بود. 

آیا می‌توان این دو عدد را مستقیماً مقایسه کرد؟

پاسخ کوتاه، خیر است. تسهیلات پرداختی به کارکنان و تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری الزاماً از یک منبع، با یک سازوکار و در یک دوره زمانی پرداخت نمی‌شوند. علاوه بر این، عدد تسهیلات کارکنان نشان‌دهنده مبلغ است، در حالی که آمار صف ازدواج و فرزندآوری تعداد درخواست‌ها را نشان می‌دهد.

بنابراین از کنار هم قرار دادن این ارقام نمی‌توان نتیجه گرفت که اگر تسهیلات کارکنان پرداخت نمی‌شد، همان مبلغ الزاماً قابل انتقال به متقاضیان ازدواج و فرزندآوری بود.

با این حال، مقیاس اعداد یک پرسش مهم درباره اولویت‌بندی اعتباری بانک‌ها ایجاد می‌کند؛ به‌خصوص وقتی پای بانک‌هایی در میان است که هم ده‌ها همت تسهیلات کارکنان دارند و هم ده‌ها هزار متقاضی تسهیلات تکلیفی در صف آنها قرار گرفته‌اند.

مسئله فقط پول نیست؛ اولویت پرداخت هم مهم است

عصرنما در گزارش قبلی خود نیز تأکید کرده بود که درآمد تسهیلاتی بانک‌ها را نمی‌توان معادل منابع قرض‌الحسنه آنها دانست و صرف بالا بودن درآمد یا حجم عملیات اعتباری، اثبات‌کننده کوتاهی یک بانک در پرداخت وام ازدواج نیست. با این حال، باقی‌ماندن صدها هزار درخواست، ضرورت شفاف‌سازی درباره سهمیه‌ها، منابع و عملکرد بانک‌ها را افزایش می‌دهد. 

اکنون انتشار ارقام تسهیلات کارکنان بُعد دیگری به همین پرسش اضافه می‌کند.

وقتی تنها هفت بانک بیش از ۱۲۴ همت تسهیلات به کارکنان خود پرداخت کرده‌اند، انتظار می‌رود شبکه بانکی و بانک مرکزی به‌صورت شفاف مشخص کنند این تسهیلات بر چه مبنایی، با چه نرخ سودی، چه دوره بازپرداختی و از چه منابعی پرداخت شده و نسبت آن با کل تسهیلات پرداختی هر بانک چقدر است.

۱۲۴ همت برای کارکنان؛ صف مردم چه زمانی کوتاه می‌شود؟

مسئله اصلی، اصل برخورداری کارکنان بانک‌ها از تسهیلات نیست؛ کارکنان بانک نیز مانند سایر شاغلان می‌توانند از مزایای رفاهی سازمان خود برخوردار باشند. آنچه این ارقام را به موضوعی عمومی تبدیل می‌کند، مقیاس تسهیلات پرداختی در کنار طولانی‌بودن صف تسهیلاتی است که مستقیماً با تشکیل خانواده و فرزندآوری ارتباط دارد.

براساس آخرین آماری که عصرنما پیش‌تر بررسی کرده بود، در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ در مجموع نزدیک به یک میلیون درخواست وام ازدواج و فرزندآوری همچنان در صف قرار داشت. 

حالا پرسش روشن‌تر از گذشته است: شبکه بانکی که قادر به پرداخت ده‌ها هزار میلیارد تومان تسهیلات به کارکنان خود است، برای کوتاه‌کردن صف وام ازدواج و فرزندآوری چه برنامه‌ای دارد؟

گزارش قبلی عصرنما درباره صف وام ازدواج و فرزندآوری⁠

گزارش عصرنما درباره بانک‌های پردرآمد و صف‌های طولانی وام⁠

انتهای پیام/