هشدار تازه دانشمندان درباره یک عادت شبانه؛ خطر سکته قلبی و مغزی تا ۲۳ درصد بیشتر می‌شود
نتایج یک تحقیق جدید انجمن قلب آمریکا نشان می‌دهد نامنظم بودن ساعت خواب، حتی فراتر از مسئله کم‌خوابی، با افزایش خطر سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی ارتباط دارد.
به گزارش عصرنما، اگر هر شب در ساعت متفاوتی می‌خوابید یا عادت دارید آخر هفته‌ها برنامه خواب خود را کاملاً تغییر دهید، نتایج یک پژوهش تازه درباره سلامت قلب می‌تواند برایتان قابل‌توجه باشد.
دانشمندان در مطالعه‌ای گسترده با بررسی اطلاعات بیش از یک میلیون شب خواب دریافتند افرادی که ساعت خواب و بیداری نامنظم‌تری دارند، بیشتر در معرض رویدادهای جدی قلبی‌عروقی قرار می‌گیرند. این یافته‌ها که روز دوم نوامبر ۲۰۲۶ از سوی انجمن قلب آمریکا منتشر شد، قرار است در نشست علمی سالانه این انجمن در شیکاگو ارائه شود.
نکته قابل‌توجه این است که پژوهشگران تنها مدت خواب را بررسی نکرده‌اند؛ بلکه تغییر ساعت خوابیدن، زمان بیدار شدن و نظم چرخه‌های خواب را نیز در ارزیابی سلامت قلب در نظر گرفته‌اند.
افزایش ۲۳ درصدی خطر مشکلات قلبی با خواب نامنظم
در این پژوهش، اطلاعات مربوط به ۱۰ هزار و ۳۶۲ بزرگسال بررسی شد. شرکت‌کنندگان از دستگاه‌های پوشیدنی ثبت فعالیت استفاده می‌کردند و پژوهشگران توانستند اطلاعات مربوط به بیش از یک میلیون شب خواب را جمع‌آوری کنند. نتایج نشان داد تغییرات نامنظم زمان خواب در طول حدود شش ماه، با افزایش ۲۰ تا ۲۳ درصدی خطر مجموعه‌ای از رویدادهای جدی قلبی‌عروقی ارتباط دارد. این رویدادها شامل حمله قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی بودند.
پژوهشگران همچنین دریافتند به ازای هر ۲۹ دقیقه افزایش در میزان تغییرپذیری مدت خواب از یک شب به شب دیگر، خطر نسبی پیامد ترکیبی قلبی‌عروقی ۲۴ درصد بیشتر بوده است.
این یافته به معنای آن نیست که فقط ۲۹ دقیقه دیرتر خوابیدن در یک شب، خطر سکته را ۲۴ درصد افزایش می‌دهد؛ بلکه نشان‌دهنده ارتباط آماری میان بی‌نظمی بیشتر در الگوی خواب و پیامدهای قلبی در دوره پیگیری است.
چرا فقط هشت ساعت خوابیدن کافی نیست؟
بسیاری از مردم تصور می‌کنند اگر هر شب هفت تا هشت ساعت بخوابند، دیگر زمان خوابیدن و بیدار شدن اهمیت چندانی ندارد. اما پژوهش جدید نشان می‌دهد ممکن است موضوع پیچیده‌تر باشد.
برای مثال، فردی را تصور کنید که شنبه‌شب ساعت ۱۱ می‌خوابد، یکشنبه ساعت ۲ بامداد و دوشنبه ساعت ۱۲ شب؛ حتی اگر مجموع ساعت خواب او در بیشتر شب‌ها کافی باشد، برنامه خوابش از نظم مشخصی برخوردار نیست. بدن انسان دارای ساعت زیستی یا ریتم شبانه‌روزی است که در تنظیم خواب، ترشح هورمون‌ها، دمای بدن و بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیک نقش دارد.
تغییر مداوم زمان خواب و بیداری می‌تواند هماهنگی این ریتم را دشوار کند. با این حال، پژوهش جدید هنوز ثابت نکرده است که بی‌نظمی خواب به‌تنهایی و به‌طور مستقیم باعث سکته یا بیماری قلبی می‌شود.
آخر هفته‌ها بیشتر می‌خوابید؟ این نکته را جدی بگیرید
یکی از موضوعاتی که پژوهشگران به آن اشاره کرده‌اند، تغییر برنامه خواب در تعطیلات آخر هفته است. بسیاری از افراد در روزهای کاری زود می‌خوابند یا زود بیدار می‌شوند، اما در تعطیلات چند ساعت دیرتر به رختخواب می‌روند و صبح نیز دیرتر از خواب بیدار می‌شوند.
نگوین مین توان ویت، پژوهشگر بیمارستان کودکان بوستون و دانشکده پزشکی هاروارد، توضیح داده است که بی‌نظمی خواب اغلب در تعطیلات آخر هفته یا به دلیل فعالیت‌های شیفتی اتفاق می‌افتد.
به گفته او، داشتن ساعت خواب و بیداری ثابت می‌تواند اقدامی عملی برای کمک به محافظت از سلامت قلب و عروق باشد.
البته نتایج مطالعه به این معنا نیست که یک شب دیر خوابیدن یا جبران کمبود خواب در تعطیلات الزاماً باعث سکته خواهد شد؛ آنچه در این تحقیق بررسی شده، الگوهای خواب در طول زمان است.
ارتباط چرخه‌های خواب با ضربان نامنظم قلب
یافته‌های پژوهش فقط به ساعت خواب محدود نبود. محققان دریافتند تعداد بیشتر چرخه‌های کامل خواب در هر شب، با ۲۸ درصد خطر کمتر آریتمی دهلیزی، یکی از انواع اختلالات ریتم قلب، ارتباط داشته است.
همچنین طولانی بودن غیرمعمول چرخه خواب با افزایش ۵۵ درصدی خطر حمله قلبی یا سکته مغزی همراه بود. این نتایج نشان می‌دهد کیفیت و ساختار خواب نیز ممکن است در کنار مدت و نظم خواب، با سلامت قلب ارتباط داشته باشند.
با این حال، برای تفسیر دقیق این یافته‌ها باید توجه داشت که مراحل خواب با دستگاه‌های پوشیدنی اندازه‌گیری شده‌اند، نه با تجهیزات تخصصی آزمایشگاه خواب.
آیا خواب نامنظم باعث سکته قلبی می‌شود؟
این پرسش یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید درباره پژوهش جدید مطرح شود. مطالعه انجام‌شده از نوع مشاهده‌ای بوده است؛ بنابراین پژوهشگران توانسته‌اند میان بی‌نظمی خواب و افزایش خطر بیماری‌های قلبی ارتباط آماری پیدا کنند، اما هنوز نمی‌توانند ثابت کنند که تغییر ساعت خواب علت مستقیم این بیماری‌ها است.
ماری‌پیر سنت‌اونژ، متخصص پزشکی تغذیه و پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، نیز با تأکید بر اهمیت این یافته‌ها گفته است که شواهد علمی درباره اثر مستقل و علت‌ومعلولی نظم خواب بر بیماری‌های قلبی هنوز کافی نیست.
به گفته او، تحقیقات بیشتری لازم است تا مشخص شود منظم کردن ساعت خواب تا چه اندازه می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را کاهش دهد. بنابراین افزایش ۲۳ درصدی گزارش‌شده نباید به‌عنوان افزایش قطعی خطر سکته برای تمام افرادی که دیر می‌خوابند تفسیر شود.
برای داشتن خواب سالم و منظم چه کار کنیم؟
با وجود مقدماتی بودن نتایج این پژوهش، داشتن برنامه خواب منظم یکی از توصیه‌های رایج برای بهبود کیفیت خواب است. کارشناسان سلامت خواب توصیه می‌کنند افراد تا حد امکان ساعت مشخصی برای خوابیدن و بیدار شدن داشته باشند و از تغییرات شدید برنامه خواب در طول هفته پرهیز کنند.
همچنین فراهم کردن محیط تاریک و آرام، کاهش مصرف کافئین در ساعات نزدیک به خواب، فعالیت بدنی منظم و دریافت نور طبیعی در طول روز می‌تواند به تنظیم بهتر چرخه خواب کمک کند.
برای بیشتر بزرگسالان، خواب کافی معمولاً به معنای حدود هفت تا نه ساعت خواب شبانه است؛ هرچند نیاز افراد ممکن است متفاوت باشد. افرادی که با بی‌خوابی مزمن، خروپف شدید، وقفه تنفسی هنگام خواب یا خواب‌آلودگی شدید روزانه روبه‌رو هستند نیز بهتر است برای بررسی علت مشکل با پزشک مشورت کنند.
نتیجه‌گیری؛ ساعت خواب هم به اندازه مدت خواب اهمیت دارد؟
یافته‌های جدید انجمن قلب آمریکا توجه پژوهشگران را به یکی از جنبه‌های کمتر مورد توجه سلامت خواب جلب کرده است: نظم خوابیدن و بیدار شدن. بررسی بیش از یک میلیون شب خواب نشان داده افرادی که برنامه خواب نامنظم‌تری دارند، با خطر بالاتری از برخی رویدادهای قلبی‌عروقی روبه‌رو بوده‌اند.
هرچند هنوز نمی‌توان گفت خواب نامنظم مستقیماً باعث سکته قلبی یا مغزی می‌شود، این تحقیق دلیل تازه‌ای برای توجه به نظم خواب در کنار مدت و کیفیت آن فراهم کرده است.
منبع: انجمن قلب آمریکا (American Heart Association)، ۲ نوامبر ۲۰۲۶؛ چکیده پژوهشی MDP2618، نشست علمی ۲۰۲۶.
انتهای پیام/
-
با ثبت رکوردهای جدید دمایی، کارشناسان سلامت هشدار می‌دهند که گرمای شدید و رطوبت بالا فشار مضاعف و خطرناکی بر قلب وارد می‌کند؛ خطری پنهان که نه تنها بیماران قلبی، بلکه افراد کاملاً سالم را نیز تهدید می‌کند.
اشتراک‌گذاری: