حقوق مردم چند روز ماه دوام میآورد؟ / دخل حقوقبگیران دیگر به آخر ماه نمیرسد
حقوق اول ماه واریز میشود؛ اما چند روز بعد از آن واقعاً چیزی باقی میماند؟ بررسی هزینههای ضروری خانوار در سال ۱۴۰۵ نشان میدهد برای بخش قابل توجهی از حقوقبگیران، مسئله دیگر پسانداز کردن نیست؛ مسئله این است که درآمد ماهانه چگونه باید تا روز سیام دوام بیاورد.
به گزارش سرویس جامعه عصرنما، سال ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجه اسمی دستمزدها آغاز شد. حداقل مزد روزانه کارگران مشمول قانون کار ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان تعیین شده که برای ماه ۳۰ روزه، حداقل مزد پایه را به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان میرساند.
البته دریافتی کارگران تنها شامل مزد پایه نیست و مزایایی مانند حق مسکن، بن کارگری، حق تأهل، حق اولاد و پایه سنوات ــ بسته به شرایط هر فرد ــ میتواند به آن اضافه شود.
حداقل حقوق کارمندان دولت نیز در سال ۱۴۰۵ حدود ۱۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
اما مسئله اصلی این نیست که عدد فیش حقوقی نسبت به سال گذشته چقدر بزرگتر شده؛ سؤال مهمتر این است که این پول امروز چه مقدار کالا و خدمات میخرد.
فقط خوراک چقدر از حقوق را میبلعد؟
یکی از مهمترین فشارهای واردشده به بودجه خانوار، هزینه مواد غذایی است. برخی برآوردهای منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵، هزینه حداقل سبد خوراک یک نفر در مردادماه را بیش از ۸.۶ میلیون تومان نشان میدهد.
اگر چنین برآوردی را مبنا قرار دهیم، فقط تأمین خوراک حداقلی یک نفر میتواند معادل بیش از نیمی از حداقل مزد پایه ماهانه یک کارگر باشد.
این تازه پیش از پرداخت اجاره خانه، هزینه رفتوآمد، قبوض، اینترنت، پوشاک، درمان و سایر مخارج زندگی است.
اجاره خانه؛ خرجی که میتواند حقوق را همان ابتدا ببلعد
اما برای خانواری که مستأجر است، بزرگترین مسئله احتمالاً مسکن است. کافی است سهم اجاره از درآمد یک خانوار را محاسبه کنیم تا مشخص شود چرا افزایش حقوق لزوماً به معنای افزایش رفاه نیست.
اگر یک خانوار بخش بزرگی از درآمد خود را در ابتدای ماه بابت اجاره پرداخت کند، آنچه برای ۳۰ روز خوراک، حملونقل، درمان، آموزش و سایر نیازها باقی میماند بسیار محدود خواهد بود.
به همین دلیل وضعیت یک حقوقبگیر صاحبخانه با حقوقبگیر مستأجر، حتی با دریافتی یکسان، میتواند کاملاً متفاوت باشد.
حقوق چندم ماه تمام میشود؟
فرض کنید یک حقوقبگیر در ابتدای ماه درآمد خود را دریافت کند.
ابتدا سهم مسکن کنار گذاشته میشود. پس از آن هزینه خوراک، رفتوآمد، قبوض، اینترنت و تلفن، هزینههای درمانی و سایر مخارج اجتنابناپذیر از درآمد کم میشود.
اگر مجموع این هزینهها از درآمد ماهانه بیشتر باشد، از نظر اقتصادی حقوق فرد حتی تا روز سیام ماه نیز دوام نیاورده است؛ خانوار برای جبران فاصله ایجادشده ناچار است از پسانداز گذشته استفاده کند، خریدهایش را عقب بیندازد، بدهکار شود یا بخشی از مصرف خود را حذف کند.
در چنین شرایطی «روز تمام شدن حقوق» دیگر الزاماً روزی نیست که موجودی حساب بانکی صفر میشود؛ بلکه روزی است که هزینههای ضروری ماه از کل درآمد ماهانه عبور میکند.
هزینههایی که امکان حذف آنها وجود ندارد
سبد هزینه یک خانوار فقط از خوراک و مسکن تشکیل نشده است. رفتوآمد روزانه، آب، برق، گاز، اینترنت و تلفن، دارو و درمان، پوشاک و هزینه تحصیل فرزندان از جمله مخارجی هستند که حذف کامل آنها برای خانوار امکانپذیر نیست.
حتی هزینههای کوچک روزانه وقتی در مقیاس ۳۰ روز محاسبه شوند، میتوانند بخش قابل توجهی از درآمد خانوار را مصرف کنند.
به همین دلیل بسیاری از خانوادهها پس از پرداخت هزینههای ثابت، با درآمد قابل تصرف بسیار کمتری از عدد درجشده روی فیش حقوقی روبهرو هستند.
افزایش حقوق کافی بود؟
افزایش اسمی حقوق تنها یک طرف معادله است. اگر حقوق یک فرد ۴۰ یا ۵۰ درصد افزایش پیدا کند، اما هزینه کالاها و خدمات مورد نیاز او با سرعت بیشتری بالا برود، قدرت خرید واقعی او کاهش پیدا میکند.
به همین دلیل برای بررسی وضعیت معیشتی حقوقبگیران نباید تنها پرسید «حقوق امسال چند درصد زیاد شد؟»
سؤال دقیقتر این است: یک ماه کار در سال گذشته چه مقدار کالا و خدمات میخرید و همان یک ماه کار امروز چه مقدار قدرت خرید دارد؟
از پسانداز تا تلاش برای رسیدن به آخر ماه
در شرایط عادی، بخشی از درآمد خانوار باید پس از پرداخت هزینههای جاری باقی بماند. این پول میتواند برای خرید مسکن و خودرو، هزینههای پیشبینینشده، آموزش، سفر، سرمایهگذاری یا دوران بازنشستگی پسانداز شود.
اما وقتی هزینههای ضروری به کل درآمد نزدیک میشوند یا از آن عبور میکنند، پسانداز اولین بخشی است که حذف میشود.
مرحله بعد کاهش مصرف است؛ خرید پوشاک عقب میافتد، تفریح حذف میشود، کیفیت سبد غذایی تغییر میکند و برخی هزینههای درمانی یا آموزشی ممکن است به تعویق بیفتند.
بنابراین بحران معیشت تنها به معنای «گران شدن کالا» نیست؛ میتواند به معنای حذف تدریجی انتخابهای خانوار نیز باشد.
شما حقوقتان را چندم ماه تمام میکنید؟
شاید بهترین معیار برای سنجش وضعیت معیشت همین سؤال ساده باشد.
اگر فردی حقوقش را روز اول ماه دریافت کند، پس از کنار گذاشتن اجاره، خوراک، رفتوآمد، قبوض و سایر هزینههای ضروری، چند روز میتواند بدون قرض یا برداشت از پسانداز زندگی کند؟
روز سیام؟
روز بیستم؟
روز دهم؟
یا حقوق همان روزهای نخست ماه، پیش از آنکه هزینههای کل ماه پرداخت شود، عملاً تمام شده است؟
افزایش عدد حقوق زمانی برای خانوار معنا پیدا میکند که قدرت خرید نیز افزایش یابد؛ در غیر این صورت ممکن است فیش حقوقی بزرگتر شود، اما فاصله حقوق تا آخر ماه همچنان بیشتر شود.
انتهای پیام/
اشتراکگذاری: